Program edukacji ekologicznej



Program edukacji ekologicznej dla dzieci w wieku przedszkolnym

§ 1 Wstęp


      Ziemia jest piękna. Wspaniałe krajobrazy, przepiękne kolory, cuda stworzone przez naturę... Niestety, tylko tam, gdzie nie ma ludzi. W codziennym wyścigu po dobra materialne przestaliśmy myśleć o otaczającym nas świecie zwierząt i roślin. Bezmyślnie niszczymy wszystko, co niezbędne do życia: powietrze, lasy, wodę... i zasypujemy świat tonami śmieci. Zagrożenia istniejące na naszej Planecie są spostrzegane już przez najmłodsze dzieci, które podczas spacerów i wycieczek obserwują zaśmiecone i zatrute środowisko. Uświadomienie sobie czym grozi dalsze prowadzenie gospodarki rabunkowej jest pierwszym krokiem do sukcesu, kolejnym: próba przekazania swojej wiedzy innym. Marzenia o pozostawieniu Ziemi jeśli nie czystszej, to przynajmniej nie bardziej zaśmieconej, naszym dzieciom - dodały motywacji autorkom programu. Program ma charakter otwarty, można go zmieniać i modyfikować w zależności od potrzeb i możliwości dzieci. Jest on zaplanowany na jeden rok i jest zgodny z głównymi zadaniami przedszkola. Nauczyciel pełni w nim rolę przewodnika i koordynatora działań. Formy i metody pracy są różnorodne, dostosowane do poziomu i możliwości dzieci, doświadczeń życiowych oraz nawyków wyniesionych z domu.


   

§ 2 Charakterystyka programu


         Program EKOPRZEDSZKOLAK - od małego w zgodzie z przyrodą przeznaczony jest do realizacji we wszystkich łowickich publicznych przedszkolach, we wszystkich grupach wiekowych w przedszkolu. Myślą przewodnią oraz podstawą doboru i układu treści było poznawanie ekologicznych aspektów własnego domu, przedszkola i najbliższego otoczenia, samodzielne zdobywanie wiedzy przyrodniczej poprzez rozwiązywanie problemów, dokonywanie bezpośrednich obserwacji i przeprowadzanie eksperymentów. Prowadzi to do rozwoju zainteresowań przyrodniczych (środowiskowych) dzieci, motywowania ich do działania oraz kształtowania postaw i umiejętności badawczych w stosunku do przyrody. Zajęcia w terenie to szczególnie wartościowe lekcje patrzenia, słuchania, mówienia i myślenia. Zbliżają one dzieci do natury, przy czym dzieci poznają praktyczną wiedzę, doświadczają emocji, radości i zaspokajają swą ciekawość. Realizacja programu ma pomóc w kształtowaniu u dzieci umiejętności, postaw i zachowań mających na celu zrozumienie świata  przyrody oraz problemu środowiska. Poprzez jego realizację dziecko zdobędzie umiejętności:
    • obserwowania i opisywania składników środowiska i współzależności między nimi,
    • projektowania  działań mających na celu właściwe korzystanie z zasobów przyrody oraz poprawę stanu najbliższego środowiska,
    • przeprowadzania i prezentowania prac badawczych,
    • podejmowania decyzji i działań na rzecz środowiska naturalnego, w tym aktywnego uczestnictwa w akcjach sprzątania świata,
    • wynikające z uczestnictwa w konkursach przyrodniczych, ekologicznych, organizowanych przez placówki oświatowe i inne.
    Efektem realizacji programu powinno być ukształtowanie takiej jednostki, która nie będzie bezmyślna, samolubna i konsumpcyjna wobec przyrody i jej zagrożeń.


 

§ 3 Treść i struktura programu


                Punktem wyjścia do opracowania  programu ,,EKOPRZEDSZKOLAK - od małego w zgodzie z przyrodą,, jest ,,Podstawa programowa wychowania przedszkolnego oraz program wychowania przedszkolnego A. Łady-Grodzickiej ,,Razem w przedszkolu,,. Treść programu jest zbiorem planowanych czynności dziecka, które mają doprowadzić do zmian w jego rozumieniu świata, skierowaniu uwagi na rzeczy ważne i wywołaniu działań pożądanych wychowawczo. Jest związana z ich oczekiwaniami, poziomem oraz kierunkiem zainteresowań. Różnorodne powiązanie różnych rodzajów wiedzy i doświadczeń stwarza większe szanse na uzyskanie przez dzieci spójnego obrazu wiedzy i głęboko sięgającego zrozumienia materiału. Te same treści będą się powtarzać wielokrotnie umożliwiając tym samym dziecku poszerzanie i pogłębianie wiadomości i umiejętności wraz ze wzrastającymi możliwościami intelektualno-percepcyjnymi. Dobrane są tak, by były ciekawe, stymulowały do myślenia, poszukiwania i działania. Mogą być realizowane w dowolnej kolejności i modyfikowane przez potrzeby i możliwości dzieci.W programie zawarte zostały następujące treści programowe:
    • Różnorodność biologiczna - konieczność jej zachowania i ochrony.
    • Pozytywne i negatywne oddziaływania człowieka na środowisko przyrodnicze.
    • Źródła i mechanizmy zanieczyszczeń środowiska przyrodniczego oraz ich skutki.
    • Gospodarka odpadami - segregowanie, recykling, utylizacja.
    • Ochrona żywych i martwych elementów środowiska naturalnego.
    • Zagrożenia lokalne i globalne.
    • Katastrofy ekologiczne i ich przyczyny.
    • Różnorodne działania ekologiczne.
    Materiał zawarty w programie ma układ koncentryczny.


§ 4 Cele ogólne edukacji ekologicznej w przedszkolu


       
    • Kształtowanie wyobrażeń i pojęć przyrodniczych na podstawie obserwacji i doświadczeń.
    • Dostrzeganie zmian zachodzących w otaczającym środowisku oraz ich wartościowanie.
    • Ukazywanie zależności stanu środowiska od działalności człowieka.
    • Rozwijanie wrażliwości na problemy środowiska naturalnego człowieka.
    • Kształtowanie poczucia tożsamości z otaczającym środowiskiem.
    • Umożliwienie podejmowania działań ekologicznych w najbliższym otoczeniu i we własnym życiu.
    • Przekazywanie pozytywnych ekologicznie wartości ludziom z najbliższego otoczenia.
    • Pogłębianie zainteresowań, pobudzanie inicjatywy, samodzielności.
    • Projektowanie i przeprowadzanie różnych badań.
    • Kształtowanie umiejętności korzystania z różnorodnych źródeł informacji.
    •  
    Z powyższych celów wynikają zadania dostosowane do potrzeb i możliwości dzieci.


§ 5 Formy, metody i warunki pracy


    Formy i metody pracy są różnorodne, dostosowane do poziomu, wiedzy i możliwości dzieci, wieku, ich doświadczeń życiowych, nawyków itp.


§ 6 Proponowane formy pracy:


    • Zajęcia z całą grupą z zastosowaniem aktywnych metod pracy.
    • Zajęcia w zespołach.
    • Zajęcia indywidualne wyzwalające swobodną ekspresję.
    Podstawową formą aktywności dziecka w przedszkolu jest zabawa. Z nią związany jest proces nauczania, na niej też oparte będą wszystkie działania związane z realizacją programu.


§ 7 Proponowane metody pracy:


        Realizacja  programu powinna się opierać na stosowaniu aktywnych  metod poznawania środowiska. Większość zadań może być realizowana w grupie. Jest to bardzo istotne  w nabywaniu przez dzieci umiejętności pracy w grupie i komunikowania się. Podczas zajęć wykorzystywane są różnorodne metody, które pozwalają wszystkim przyswajać wiedzę, umiejętności, rozwijać twórczość, wyrażać ekspresję ( w różnych jej formach). Są wśród nich:
    • metoda oglądowa: obserwacja (spontaniczna i kierowana), pokaz, prezentacje multimedialne, wystawy;
    • metoda słowna: pogadanka, dyskusja, opis ( z wykorzystaniem obrazów naturalnych, modeli ), opowiadanie, wywiad, praca z literaturą turystyczno-krajoznawczą i czasopismami, gry dydaktyczne, spotkania;
    • metoda praktyczna (badawcza ): spacery, wycieczki, zajęcia w terenie, doświadczenia i eksperymenty, hodowla, praca dla środowiska.

    Stosowanie różnych metod umożliwia organizację pracy w grupach, a także indywidualne traktowanie każdego dziecka. Dzięki temu każdy uczestnik zajęć może w maksymalny sposób rozwijać swoje zainteresowania, zdolności i umiejętności. W czasie realizacji programu metody te wzajemnie się przenikają i uzupełniają.


§ 8 Środki dydaktyczne:


       Okazy naturalne, lupa, kompas, termometr, taśma miernicza, atlasy przyrodnicze, albumy, encyklopedie, mapa, plan miasta, przewodniki turystyczne, czasopisma,  aparat fotograficzny, lornetka, broszury, informatory, plakaty, materiały pochodzące od organizacji ekologicznych, preparaty, filmy video, teczki z materiałami gromadzonymi przez dzieci, materiały pochodzące od organizacji zajmujących się ekologią.


§ 9 Ewaluacja


    Ewaluację programu stanowią wspólne rozmowy, dyskusje, próby oceny pracy po zajęciach. Inną jej formą jest przygotowanie wystawki prac plastycznych po danym przedsięwzięciu. Narzędziami sprawdzającymi i badającymi zmiany między osiągnięciami końcowymi a początkowymi będą obserwacje dzieci, skale postaw, wywiady, analiza wytworów dzieci. Formami sprawdzania osiągnięć, umiejętności i wiadomości będzie konkurs wiedzy ekologicznej przeprowadzony w każdym z łowickich przedszkoli w miesiącu kwietniu 2011. Przy ocenianiu postaw będzie brane pod uwagę zaangażowanie dziecka, jego aktywność w realizacji działań, samodzielność w rozwiązywaniu problemów, umiejętność pracy w grupie. Doskonałą oceną są również opinie rodziców i innych nauczycieli. Uroczyste podsumowanie programu nastąpi w dniu 01.06.2011 podczas gali na Muszli Koncertowej. Wówczas każde z przedszkoli zaprezentuje dziesięciominutowy program teatralny o tematyce ekologicznej.
     


§ Literatura:


     
    • Drągowski A. Faliński J.,Lenart W. Macioszczyk A.: Podstawy ochrony środowiska. Warszawa1994,
    • Haladyn K.: Ochronę środowiska rozpoczynamy od naszego domu. Wrocław 1992,
    • Karaczun Z.: Ochrona środowiska. Warszawa 1999,
    • Kotecka E.: Ochrona przed hałasem.
    • Korzeniowski A.: Ekologia zużytych opakowań. Poznań 1999,
    • Krah - Schmid M.: Podróż kropli wody. Poznań 1995,
    • Maurer G.: I ty chronisz środowisko. Kraków 1991,
    • Mierzwiński A.: 1000 słów o ekologii i ochronie środowiska. Warszawa 1991,
    • Soida D. Kotynia T.: Edukacja ekologiczna w terenie - pomysły i pomoce. Kraków 1995,
    • Soida D.: Jak z klocków edukację budować. Kraków 1996,
    • Soida D.: Bądź mistrzem ? przyjacielem, czyli edukacja ekologiczna na wesoło. Kraków 1996,
    • Szymańska M.: Ja i mój świat. Warszawa 1999,
    • Walker J.: Katastrofy ekologiczne. Warszawa 1994,
    • Zygiet J.: ABC recyklingu.

    Opracowały: Emilia Raczek, Emilia Żebrowska, Joanna Mostowska

Przejdź

Przejdź do początku strony...